Persian rewards a specific kind of candidate: one who can read classical verse and render it into decent prose. The paper’s heart is the great masters — Rumi, Hafiz, Saadi, Firdausi — and questions keep returning to their major works, tested through explanation, translation, and critical commentary. Modern prose and literary history matter too, but the grammar and translation component is where marks are actually won or lost; candidates who can parse a ghazal’s grammar cold consistently outscore those who memorized summaries. Our count across six past papers confirms the classical core dominates. An Urdu-literature or Islamic-studies background helps — centuries of Persian influence on Urdu mean the vocabulary won’t feel foreign — but only if you build real reading ability. This is not a paper for cramming translations in the last month.
PERSIAN (100 MARKS)
بخش اول (۵۰ نمره)
۱. اطلاعات بنیادی درباره زبانهای پیش از اسلام: اوستایی ، فارسی باستان و پهلوی
۲. منشاء و تکامل فارسی معاصر (در این قسمت جنبش بازگشت ادبی، نهضت سره نویسی و اقتباس و اتخاذ وام واژه های خارجی باید مطالعه شود)
۳. ظهور و تاریخ ادبیات کلاسیک فارسی از دوره سامانیان تا انقلاب مشروطه با تأکید ویژه بر نویسندگان و شاعران برجسته فارسی. نویسندگان و شاعران از قرن چهارم هجری تا قرن دهم هجری
۴. ادبیات معاصر فارسی با تأکید بر شعر نو و داستان نویسی و نمایندگان برجسته آنها.
۵. معرفی کوتاه زبان و ادبیات فارسی ، به علاوه ایران، در افغانستان، تاجیکستان و شبه قاره پاکستان و هند.
۶. انواع مهم دستور زبان فارسی مانند : اسم ، فعل ، ضمیر ، صفت ، قید ، حرف ،شبه جمله/ صوت.
۷. سبک های ادبی چهارگانه و زمینه های ایجاد آنها: خراسانی ،عراقی ،هندی و نهضت بازگشت باید مطالعه شود.
۸. نگارش انشای کوتاه به زبان فارسی درباره ادبیات فارسی و موضوعات فرهنگی.
۹. ترجمه پیراگراف انگلیسی ساده به زبان فارسی.
بخش دوم (۵۰ نمره)
در این بخش از داوطلبان درخواست می‌شود تا متون مشخص شده را به دقت خوانده و به سوالات مطرح جهت تعیین توانایی‌هایشان پاسخ دهند.
نثر: متون انتخاب
| شمار | نام مصنف | نام کتاب |
|---|---|---|
| ۱ | امام محمد غزالی | کیمیای سعادت : در رعیت داشتن و ولایت راندن |
| ۲ | علی بن عثمان هجویری | کشف المحجوب : باب التصوف |
| ۳ | نظام الملک طوسی | سیاست نامه فصل ششم: اندر قاضیان و خطیبان و محتسب |
| ۴ | سعدی شیرازی | گلستان باب اول: حکایت اول، ششم، هفتم، چهاردهم، نوزدهم، بیست و دوم، چهل و یکم باب دوم: حکایت هفتم، بیستم باب سوم: حکایت شانزدهم، نوزدهم، بیست و دوم باب چهارم: حکایت دوم باب ششم: حکایت چهارم باب هفتم: حکایت سوم، حکایت ششم |
| ۵ | حسن سجزی | فواید الفواد : جلد دوم، مجلس هشتم |
| ۶ | جلال آل احمد | سه تار (افسانه) |
شعر: متون انتخاب
| شمار | نام شاعر | نام کتاب |
|---|---|---|
| ۱ | فردوسی | شاهنامه • در ستایش خرد • در ستایش دادگستری |
| ۲ | مولانا رومی | مثنوی معنوی • نی نامه • داستان پیر چنگی با عمر رضی الله (دفتر اول) • خریدن روستایی به تاریکی شیر را (دفتر دوم) • انکار کردن موسی بر مناجات چوپان (دفتر دوم) • اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل (دفتر سوم) دیوان شمس: • بروید ای حریفان بکشید یار ما را • بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزو ست • به روز مرگ چو تابوت من روان باشد • بیا تا قدر یکدیگر بدانیم • خنک آن دم که نشینیم در ایوان من و تو |
| ۳ | امیر خسرو | دیوان غزلیات با مطلع‌های زیر • دلم زو شب حدیث ناز می گفت • خبرم شده ست که امشب سر یار خواهی آمد • بیا نظاره کن ، ای دل که یار می آید • نمی دانم چه منزل بود شب جایی که من بودم • ای چهره زیبای تو رشک بتان آزری |
| ۴ | حافظ | دیوان حافظ غزلیات با مطلع‌های زیر • بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است • رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند • فاش می گویم و از گفته خود دلشادم • سالها دل طلب جام جم از ما می کرد • ای بی خبر بکوش که صاحب خبر شوی |
| ۵ | غالب | دیوان غالب دهلوی غزلیات با مطلع‌های زیر • به وادی که در آن خضر را عصا خفته است • آنان که وصل یار همی آرزو کنند • جلوه معنی به جیب وهم پنهان کرده ایم • بیا که قاعده آسمان بگردانیم |
| ۶ | علامه اقبال | مثنوی اسرار خودی تا مرحله سوم نیابت الهی به استثنای حکایت ر: در معنی اینکه افلاطون یونانی…. حکایت: در حقیقت شعر و اصلاح ادبیات اسلامیه. زبور عجم: • من بندهٔ آزادم عشق است امام من • چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما • ای غنچهٔ خوابیده چو نرگس نگران خیز ارمغان حجاز: • غلامم جز رضای تو نجویم • در آن دریا که او را ساحلی نیست • اناالحق جز مقام کبریا نیست • مسلمانی که داند رمز دین را • قلندر میل تقریری ندارد |
| ۷ | نیما یوشیج | نظم ای آدمها |
| ۸ | احمد شاملو | تا شکوفهٔ سرخ یک پیراهن (نظم) |
| ۹ | فروغ فرخ‌زاد | دلم برای باغچه می سوزد (نظم) |
| ۱۰ | شفیعی کدکنی | هزارهٔ دوم آهوی کوهی (نظم) |
SUGGESTED READINGS
| S. No. | Title | Author |
|---|---|---|
| ۱ | ادب نامه ایران (اردو) | مرزا مقبول بیگ بدخشانی |
| ۲ | تاریخ ایران جلد اول و دوئیم (اردو) | مرزا مقبول بیگ بدخشانی |
| ۳ | اقبال کامل (اردو) | مولانا عبدالسلام ندوی |
| ۴ | فکر اقبال (اردو) | خلیفه عبدالحکیم |
| ۵ | نیا ایرانی ادب (اردو) | دکتر ظهورالدین احمد |
| ۶ | ایرانی ادب (اردو) | دکتر ظهورالدین احمد |
| ۷ | فارسی ادب کی مختصر ترین تاریخ (اردو) | دکتر محمد ریاض – دکتر محمد صدیق شبلی |
| ۸ | کلیات تاریخ ادبیات فارسی (فارسی) | دکتر محمد جعفر یاحقی |
| ۹ | مقالات احسن | مرتبه آفتاب اصغر ، معین نظامی |
| ۱۰ | شعری که زندگی است | محمد ناصر |
| ۱۱ | منتخبات متون فارسی | دکتر علی پدرام میرزایی و دکتر مهر نور محمد خان و دیگران |
| ۱۲ | خود آموز فارسی (۲ جلدی) | ایف ڈی رازی |
| ۱۳ | History of Iranian Literature | Jam Rypka |
| ۱۴ | Anthology of Persian Texts (CSS competitive Examination) | Compiled by Dr. Ali Pedram Mirzaei , Dr. Mahr Noor Muhammad Khan and others |
Frequency Analysis — Past Papers 2011–2023
Years covered: 2011, 2012, 2014, 2018, 2021, 2023 (6 papers, 76 question units). 2011 includes 20 MCQs; other years Part-II only.
| Topic | Questions asked | % weightage | Trend |
|---|---|---|---|
| T1. Pre-Islamic Persian languages (Avesta, Old Persian, Pahlavi) | 7 | 9.2% | Rare |
| T2. Origin & development of new Persian | 4 | 5.3% | Rare |
| T3. Classical Persian literature | 26 | 34.2% | Dominant in every era |
| T4. Contemporary Persian literature | 4 | 5.3% | Rare |
| T5. Persian beyond Iran (Iqbal, Ghalib, Amir Khusrau) | 10 | 13.2% | Rising in recent years |
| T6. Grammar & the four styles | 9.5 | 12.5% | Steady |
| T7. Essay in Persian | 4 | 5.3% | Stable (one per paper) |
| T8. English→Persian translation | 8.5 | 11.2% | Steady second pillar |
| Off-syllabus / general | 3 | 3.9% | — |
| Total | 76 | 100% | — |
Top-5 most-repeated topics: 1. Classical literature (26) — Rumi, Hafiz, Saadi, Gulistan comprehension, verse explanation; 2. Persian beyond Iran (10) — Iqbal dominates; 3. Grammar & styles (9.5); 4. Translation (8.5); 5. Pre-Islamic languages (7).
Caveats: 2019 paper was a blank cover; 2020/2022/2024 not obtained. Translation tasks appear in every paper — non-negotiable preparation.
Preparation Strategy
Open with the classical poets: Rumi, Hafiz, Saadi, and Firdausi. Our count across six past papers confirms the classical core dominates this paper, and questions keep returning to the major works of these four through explanation, translation, and critical commentary. Read the set texts in Persian, keep a notebook of recurring themes and famous verses, and learn to comment on a passage’s meaning, style, and context in one smooth answer.
Run grammar and translation as a parallel track from the start, not as a final-month add-on. The grammar and translation component decides marks in this paper, and candidates who parse a ghazal’s grammar cold outscore candidates who memorised summaries. Translate a short passage daily and check every verb form and construction against your grammar notes.
Bring modern prose and literary history in after the classical core stands firm. Cover the prose writers and the period outline, but give them the smaller share of your week. Deprioritise memorising ready-made translations of the famous poems; the examiner asks for commentary, and borrowed wording collapses under a new passage. Practise with past-paper passages under time pressure, and write your explanations in clean Urdu or English prose. Candidates with an Urdu-literature or Islamic-studies background will find the vocabulary familiar, but only real reading ability converts that familiarity into marks.
Test yourself with unseen passages regularly. Pick a ghazal outside your notes, parse its grammar line by line, and write a short commentary before you consult any help. Unseen-passage drills train the exact move the paper repeats, and they show you within minutes whether your reading skill or your memory does the real work.
Frequently Asked Questions
Q: Which poets matter most in the Persian paper?
Rumi, Hafiz, Saadi, and Firdausi form the heart of the paper. Questions return to their major works across six past papers. Read their set texts first and build your commentary practice around their verses.
Q: How much does grammar really matter in Persian?
Grammar and translation decide marks here. A candidate who parses a ghazal’s grammar cold outscores a candidate who memorised summaries. Give grammar a daily slot and treat translation practice as core work, not revision work.
Q: Does an Urdu background help with Persian?
Yes, within limits. Centuries of Persian influence on Urdu make much vocabulary feel familiar to Urdu-literature and Islamic-studies graduates. Familiar words do not replace reading ability, though. You still must read classical verse yourself.
Q: Can I cram translations in the last month and pass well?
No. The paper tests explanation and critical commentary on passages, not stored translations. Last-month cramming leaves you helpless before an unseen passage. Steady reading across your whole preparation window is the only reliable route.
Q: Should I answer in Persian, Urdu, or English?
Follow the paper’s own instructions for each question, and prepare explanation answers in strong Urdu or English prose. Your Persian skill shows in translation and passage work. Clear, accurate expression in your answers protects your marks.
