CSS Persian is a 100-mark optional paper under Group VII of the CSS optional subjects — Social Sciences and Languages — a group that spans language subjects including Arabic, Balochi, Pashto, Sindhi, and Punjabi alongside social science subjects including Anthropology, Sociology, Geography, Psychology, and Journalism and Mass Communication. FPSC sets the CSS Persian syllabus to cover Persian language history, classical Persian poetry including works of Rumi, Hafiz, and Saadi, modern Persian prose and literature, grammar, and the influence of Persian on Urdu and Pakistani cultural heritage. CSS aspirants with an Urdu literature or Islamic Studies background find strong alignment with this subject — Persian has deep roots in the subcontinent’s literary and administrative tradition and no competing CSS preparation website currently carries a dedicated page for it. Review the CSS optional subjects syllabus for combination rules and group requirements before confirming Persian as your optional subject choice.
PERSIAN (100 MARKS)
بخش اول (۵۰ نمره)
۱. اطلاعات بنیادی درباره زبانهای پیش از اسلام: اوستایی ، فارسی باستان و پهلوی
۲. منشاء و تکامل فارسی معاصر (در این قسمت جنبش بازگشت ادبی، نهضت سره نویسی و اقتباس و اتخاذ وام واژه های خارجی باید مطالعه شود)
۳. ظهور و تاریخ ادبیات کلاسیک فارسی از دوره سامانیان تا انقلاب مشروطه با تأکید ویژه بر نویسندگان و شاعران برجسته فارسی. نویسندگان و شاعران از قرن چهارم هجری تا قرن دهم هجری
۴. ادبیات معاصر فارسی با تأکید بر شعر نو و داستان نویسی و نمایندگان برجسته آنها.
۵. معرفی کوتاه زبان و ادبیات فارسی ، به علاوه ایران، در افغانستان، تاجیکستان و شبه قاره پاکستان و هند.
۶. انواع مهم دستور زبان فارسی مانند : اسم ، فعل ، ضمیر ، صفت ، قید ، حرف ،شبه جمله/ صوت.
۷. سبک های ادبی چهارگانه و زمینه های ایجاد آنها: خراسانی ،عراقی ،هندی و نهضت بازگشت باید مطالعه شود.
۸. نگارش انشای کوتاه به زبان فارسی درباره ادبیات فارسی و موضوعات فرهنگی.
۹. ترجمه پیراگراف انگلیسی ساده به زبان فارسی.
بخش دوم (۵۰ نمره)
در این بخش از داوطلبان درخواست میشود تا متون مشخص شده را به دقت خوانده و به سوالات مطرح جهت تعیین تواناییهایشان پاسخ دهند.
نثر: متون انتخاب
| شمار | نام مصنف | نام کتاب |
|---|---|---|
| ۱ | امام محمد غزالی | کیمیای سعادت : در رعیت داشتن و ولایت راندن |
| ۲ | علی بن عثمان هجویری | کشف المحجوب : باب التصوف |
| ۳ | نظام الملک طوسی | سیاست نامه فصل ششم: اندر قاضیان و خطیبان و محتسب |
| ۴ | سعدی شیرازی | گلستان باب اول: حکایت اول، ششم، هفتم، چهاردهم، نوزدهم، بیست و دوم، چهل و یکم باب دوم: حکایت هفتم، بیستم باب سوم: حکایت شانزدهم، نوزدهم، بیست و دوم باب چهارم: حکایت دوم باب ششم: حکایت چهارم باب هفتم: حکایت سوم، حکایت ششم |
| ۵ | حسن سجزی | فواید الفواد : جلد دوم، مجلس هشتم |
| ۶ | جلال آل احمد | سه تار (افسانه) |
شعر: متون انتخاب
| شمار | نام شاعر | نام کتاب |
|---|---|---|
| ۱ | فردوسی | شاهنامه • در ستایش خرد • در ستایش دادگستری |
| ۲ | مولانا رومی | مثنوی معنوی • نی نامه • داستان پیر چنگی با عمر رضی الله (دفتر اول) • خریدن روستایی به تاریکی شیر را (دفتر دوم) • انکار کردن موسی بر مناجات چوپان (دفتر دوم) • اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل (دفتر سوم) دیوان شمس: • بروید ای حریفان بکشید یار ما را • بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزو ست • به روز مرگ چو تابوت من روان باشد • بیا تا قدر یکدیگر بدانیم • خنک آن دم که نشینیم در ایوان من و تو |
| ۳ | امیر خسرو | دیوان غزلیات با مطلعهای زیر • دلم زو شب حدیث ناز می گفت • خبرم شده ست که امشب سر یار خواهی آمد • بیا نظاره کن ، ای دل که یار می آید • نمی دانم چه منزل بود شب جایی که من بودم • ای چهره زیبای تو رشک بتان آزری |
| ۴ | حافظ | دیوان حافظ غزلیات با مطلعهای زیر • بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است • رسید مژده که ایام غم نخواهد ماند • فاش می گویم و از گفته خود دلشادم • سالها دل طلب جام جم از ما می کرد • ای بی خبر بکوش که صاحب خبر شوی |
| ۵ | غالب | دیوان غالب دهلوی غزلیات با مطلعهای زیر • به وادی که در آن خضر را عصا خفته است • آنان که وصل یار همی آرزو کنند • جلوه معنی به جیب وهم پنهان کرده ایم • بیا که قاعده آسمان بگردانیم |
| ۶ | علامه اقبال | مثنوی اسرار خودی تا مرحله سوم نیابت الهی به استثنای حکایت ر: در معنی اینکه افلاطون یونانی…. حکایت: در حقیقت شعر و اصلاح ادبیات اسلامیه. زبور عجم: • من بندهٔ آزادم عشق است امام من • چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما • ای غنچهٔ خوابیده چو نرگس نگران خیز ارمغان حجاز: • غلامم جز رضای تو نجویم • در آن دریا که او را ساحلی نیست • اناالحق جز مقام کبریا نیست • مسلمانی که داند رمز دین را • قلندر میل تقریری ندارد |
| ۷ | نیما یوشیج | نظم ای آدمها |
| ۸ | احمد شاملو | تا شکوفهٔ سرخ یک پیراهن (نظم) |
| ۹ | فروغ فرخزاد | دلم برای باغچه می سوزد (نظم) |
| ۱۰ | شفیعی کدکنی | هزارهٔ دوم آهوی کوهی (نظم) |
SUGGESTED READINGS
| S. No. | Title | Author |
|---|---|---|
| ۱ | ادب نامه ایران (اردو) | مرزا مقبول بیگ بدخشانی |
| ۲ | تاریخ ایران جلد اول و دوئیم (اردو) | مرزا مقبول بیگ بدخشانی |
| ۳ | اقبال کامل (اردو) | مولانا عبدالسلام ندوی |
| ۴ | فکر اقبال (اردو) | خلیفه عبدالحکیم |
| ۵ | نیا ایرانی ادب (اردو) | دکتر ظهورالدین احمد |
| ۶ | ایرانی ادب (اردو) | دکتر ظهورالدین احمد |
| ۷ | فارسی ادب کی مختصر ترین تاریخ (اردو) | دکتر محمد ریاض – دکتر محمد صدیق شبلی |
| ۸ | کلیات تاریخ ادبیات فارسی (فارسی) | دکتر محمد جعفر یاحقی |
| ۹ | مقالات احسن | مرتبه آفتاب اصغر ، معین نظامی |
| ۱۰ | شعری که زندگی است | محمد ناصر |
| ۱۱ | منتخبات متون فارسی | دکتر علی پدرام میرزایی و دکتر مهر نور محمد خان و دیگران |
| ۱۲ | خود آموز فارسی (۲ جلدی) | ایف ڈی رازی |
| ۱۳ | History of Iranian Literature | Jam Rypka |
| ۱۴ | Anthology of Persian Texts (CSS competitive Examination) | Compiled by Dr. Ali Pedram Mirzaei , Dr. Mahr Noor Muhammad Khan and others |







